تورک میللی- دئمکراتیک حرکاتی نین بعضی مسئله لری حاقدا

سوآلو جاواب

یونس شاملی

1. ایران دا یاشایان تورک میللتی یندن و یا تورک خالقین دان نه آنلایشیز واردیر؟

ایران دا یاشایان تورک لر، هویتینه آیدینلاشماق و میلت لشمه پروسئسین گئچیرمکده دیرلر و 1385 خرداد قیامی میلتیمیزین سیاسی لشمه سی نین گؤسته ریشی ایدی. بونا گؤره تورک لر بوگون ایراندا بیر میللت موقعین داشییرلار. بو میللت فرقلی استاتوسلا (وطنی اولان و وطنی اولمویان) فرقلی جغرافیادا یاشاییرلار.

بیر:گونئی آزربایجان، اووشار یوردو (خوراساندا)، قشقایی یوردو، او بؤلگه لرده یاشایان تورکلرین آنا وطنی دیر. بو بؤلگه لرده، تورک میللتی اؤز مقدراتی نی تعیین ائتمک حاقینا مالیک اولماغینا و خالق اؤزو اؤز بؤلگه سین ایداره ائتمک حاقینا رغمن، آزربایجان دا بیر مدرن دئولت یارادیلماسی ان اوستون آماج  اولاراق، اووشار (خراسان) یوردو و قشقایی یوردو فارسیستان نین اراضی سینده یئرلشمه سی اوچون، ان آزی او خالقین اؤزون ایداره ائتمک و بیر آتونومی یارالتماق حاقینا مالیک اولمالی دیرلار.

ایکی: تئهران متروپولو بیر نئچه دیللی بؤلگه دیر. بو بؤلگه نین چوخونلوغو تورکلر و فارس لاردان تشکیل ائدیلیر و البته ایران دا یاشییان باشقا خالقلاردا بو شهرده اوزون زاماندان بری یاشاییرلار. بونا گؤره بؤیوک تئهران (متروپولو) دموقرافیک باخیمدان اؤزل اولدوغونا گؤره، بیر اؤزل رئژیم اساسیندا ایداره اولمالی دیر. بو شهرین ایداره سینده اتنیک جمعیت لرین سایی سی و ائشیت بیر شرایط ده، آزاد سئچیم اساسیندا شهرین دئولت اورقانلارین برپا اولمالیدیر.

 

اوچ: فارسیستان و یا غیرتورک بؤلگه لرده سپه لنمیش فورمادا یاشایان تورکلر ده میللی آزینلیق کیمی یاشاملارینا دوام ائتملی و بو اساسدا وطن داش حاقلاریندان مودافعه ائتملی دیرلر. عین حالدا سپه لنمیش فورمادا یاشایان تورکلر گله جک گونئی آزربایجان دولتی نین و اووشار ایله قشقایی آتونومولارینا دییاسپورا رولون اوینویاجاقدیرلار.

 

2. گونئی آزربایجان هارادایر؟

گونئی آزربایجان بوگون ایرانین سیاسی جغرافیاسی نین گوزئی باتی سیندا یئرلشیر. گونئی آزربایجان تورکلرین آنا وطن دیر. آزربایجاندا البته تورکلردن سونرا، باشقا خالقلاردا (فارس، کورد، گیلک، ارمنی و...) یاشاییرلار.

 

آزربایجانین مدرن دئولتی گونئی آزربایجان و یا اتنیک آزربایجاندا برپا اولمالیدیر. ائتنیک آزربایجان و یا آزربایجان هارادیر دئیه، عمومیتله بئله جاوابلاماق اولور؛

"آزربايجان جنوبي و يا آزربايجان اتنيك سرزميني در محدوده جغرافيايي كشور ايران است كه از نظر تاريخي مسكن اقوام ترك بوده و اكنون نيز اكثريت ساكنين آنرا ملت ترك تشكيل ميدهد. آزربايجان جنوبي، منطقه ملي ترك نشين در شمال غرب ايران است. اين سرزمين به طور مشخص شامل كليه مناطق ترك نشين شمال غربي ايران در آغاز قرن بيستم و يا مناطق ترك نشين استانهاي سيزده گانه فعلي آزربايجان شرقي، آزربايجان غربي، اردبيل، زنجان، قزوين، همدان، مركزي، گيلان، كردستان، تهران، قم و كرمانشاهان و استان جديدالتاسيس البرز، به انضمام مناطق ترك نشين متروپل تهران و همه قلمرو خلجستان اتنيك ميباشد. مجموعه اين نواحي يك واحد ارضي بوده و داراي يك هويت ارضي است. بويژه سه استان همدان، قزوين و مركزي كه آينده نواحي ترك نشين و آزربايجاني واقع شده به ترتيب در پنج استان كردستان-كرمانشاه، تهران، البرز و قم مستقيما به آينده آنها وابسته است، جزء لاينفك آزربايجان اتنيك، تاريخي و سياسي اند." مئهران بهاری

 

3. تورکجه میزده آزربایجان سؤزونو "ز" حرفی ایله یازمالییق یا "ذ" حرفی ایله؟

تورک دیلی یازی قوراللاری بیرینجی و ایکینجی تورک دیلی اورتوقرافی سیمیناری نین آلدیغی قرارلارا گؤره تورکجه میزین عرب کؤکلو الیفباسی ندا (z) حرفی، "ز" فورموندا یازیلیر و "ذ، ظ، ض" فورموندا یازیلمامالی دیر.

آزربایجان سؤزو خالقیمیزین آنا وطنی اولاراق عرب کؤکلو الیفبادا یازیلان تورکجه میزده "ز" ایله یازیلمالی دیر، "ذ" ایله یوخ. بو آیرینتی هم اورتوقرافی سیمینارینین قرارلارینا سایقی دویماق و هم ده آزربایجان سؤزونون فارس دیلنده یازیلیش فورماسیندان آیرینتی فومادا یازیلماسی گؤسترمکده دیر. ادبیات ساحه سینده تورک سؤزلرین آیرینتی سی هر بیر باشقا ساحه کیمی تورکلرین فارسلاشما پروسئسیندان آیرینتیلاشماسینا بیرطرفدن و میللتله شمه سینه بیر باشقا طرفدن کمک ائدیر.

http://www.achiq.org/pitikler/ortoqrafi.pdf

 

4. آزربایجان میللتی یوخسا تورک میللتی؟

آزربایجانلی: جغرافیا منسوبیتی دیر. آزربایجانلی دئدیگین آزربایجانین اراضی سینده یاشییان انسان دیر. آزربایجان اراضی سینده یالنیز تورک لر یاشامیرلار، اورادا فارسلار، کوردلر، گیلک لر، ارمنی لر و...) یاشاییرلار. بونا گؤره آزربایجانلی دئدیگین تورک آنلامین دا گلمه مه لی دیر. بو آنلایش آزربایجان دا برپا اولونان دئولتچیلیگه گئنیش پروبلئم لر یارادیر. گله جک ده آزربایجانلی و ان دوزو گونئی آزربایجانلی، گونئی آزربایجان دئولتی نین وطن داشی دئمک دیر، بوندان باشقا معناسی یوخدو. آزربایجان میللی هویت معناسیندا دئیر و آزربایجانجا (گوزئی ده یالنشجا قویولان دیل آدی) آدیندا دا بیر دیل یوخدور.

تورک: میللی هویتیمیزین آدی "تورک" و میللی دیلیمیزین آدی ایسه "تورک" دور. ایراندا حاکیم اولان ائکسترم میلتچیلیگه دایانان فارس دئولتی "تورک"هویتین و تورک خالق نین دیلی "تورکجه" نی محو ائتمه آماجی ایله سیاست یورودور، آزربایجانی محو ائتمک اوچون یوخ. بو دئولت آزربایجانی فارس لاشدیرسا نئجه کی همدانی و قزوینی فارسلاشدیردیلار، آزربایجان اونلارین قازاندیغی توپلاقلار اولاجاقدیر. ایندیه قدر ده تاریخی آزربایجان دان فارسلاشمیش بؤلگه لری، فارس دئولتچیلیگی نین خیدمتینده دیرلر. و فارسلاشدیرما پروسئسی فارسستان سینیرلاریندا چوخ سرعتله ایلرله مه ده دیر.

 

بونا گؤره "گونئی آزربایجان میللتی" قاورامین گونئی آزربایجان دئولت چیلیگی برپا اولونمادان اؤنجه چوخ یالنیش، آنتی دئمکراتیک و تورک خالقی نین چیخارلارینا قارشی بیر قاورام دیر. چون کی بو قاورامدا آزربایجان و تورک ماهیت باخیمدان ائشیت (برابر، عین هم) سایلیر. حال بو کی هئچ ده بئله دئیر. بلکه آزربایجان بیر جغرافی اولاراق اورادا تورکلر و باشقا خالقلاردا یاشاییرلار. بو مسئله یه دیققت اولونماسا تورکیه ده کی کورد مسئله سی کیمی، گونئی آزربایجانین گله جک دئولتتین جیددی سورون لارلا قارشی قارشی قویاجاقدیر و گله جک گونئی آزربایجان دئولتی نین باشین چوخ گئنیش بحرانلارا سوخاجاقدیر.

 

5. تورک خالقی نین میللی– دئمکراتیک حرکاتی و آزربایجانین مودرن دئولتیچیلگی نه دئمکدیر؟

ایران دا یاشایان تورک خالقی نین میللی دئمکراتیک حرکاتی، او خالقین سیاسی قوه سین تمثیل ائدیر. آیری دئیش له تورک میللی دئمکراتیک حرکاتی، تورک خالقی نین سیاسی قوه سی دیر. بو قوه گونئی آزربایجاندا تورک دئولت چیلیگین قورماق آماجی ایله حرکت ائتمه مه لی دیر. بلکه خالقیمیزین بو سیاسی و دئمکراتیک قوه سی "آزربایجان دا مدرن دئولت چیلیگی" قورماق آماجی ایله حرکت ائتملی دیر. آیری دئیش له، میللی دئمکراتیک حرکات تورک خالقینین سیاسی قوه سی دیر، گونئی آزربایجاندا دئمکراتیک بیر قوروم و یا دئولت یارانیرسا، آزربایجانلی لارین دئولتی اولمالی دیر، تورکلرین یوخ. چون کی آزربایجان دا تورکلر و غیر تورکلر یاشاییرلار. بونا گؤره تورک میللی دئمکراتیک حرکاتی، آزربایجان دا مدرن دئولت (غیر ائتنیک و یا نئچه اتنیکلی) دئولت یاراتمالی دیر. باخمییاراق کی تورکلر آزربایجانین چوخونلوغودورلار و حقوق ساحیه سینده چوخونلو کیمی حقوق صاحبی اولاجاقدیرلار.

 

6. اوزون وادیلی و قیسسا وادیلی ایستک لر نه لردیر؟

تورک خالقی نین میللی دئمکراتیک حرکاتی بیر سیاسی حرکت اولاراق ایکی ساحه ده چالیشمالی دیر. اوزون وادیلی، و قیسسا وادیلی ساحه لرده. یازیلان متن ده یالنیز اوزون وادیلی ایستک لر مئیدانا قویولور و قیسسا وادیلی ایستک لردن هئچ بیر سؤز مئیدانا گلمیر.

البته کی تورک خالقینین میللی دئمکراتیک حرکاتی نین اوزون وادیلی ایستک و آماجی گونئی آزربایجاندا مدرن دئولت چیلیک برپا ائتمک دیر. آمما اورا قدر قیسسا مودتلی ایستراتئژی و تاکتیکلری اونودمامالییق. قیسسا وادیلی ایستکلردن تورک دیلی نین ایران دا رسمیت تاپماسی، تورک میللتین حضورو رسمی فورمادا قبول اولونماسی، تورک دیلینده تحصیل آلینماسی سیستمی نین برپا اولماسی و یا تورک دیلینده رادیو و تلویزیا وئریلیشلری اولماسی قیسسا وادیلی ایستکلردیرلر کی اوزون وادیلی ایستک لر بو اساسلارا دایاناراق الده ائدیلمه لی دیر.

20120806

 

خالقیمیزین باشی ساغ اولسون

سمیرا ویدادی

گونئی آزربایجان دا مئیدانا گلن گوجلو ریخترله دئپرئم خالقیمیزا اهر و ورزقان شهرلری و اونلارا آیید کندلرده گئنیش ایتیریمه و زه ر ه رلره وارمیشدی. ایندیه قدر اؤلن لرین سایی  250 و یارالی لارین سایی  2000 اینسان دا آرتیق دیر.  هم  کمک چیلرین بولگه یه گلمه لرینه و هم ده ایرانین رسمی مئدیاسی بو فاجیعه لی خبرین سرعتله عکس ائتدیریلمه مه سی قینامنیش دیر.

دئپرئم ین گوجلو اولماسی و کندلرده ائولرین کنهه و یارارسیز تیکینتی لری بو دئپرم ده گئنیش انیسانی ایرتیرمه و کندلرین چوخونون محواولماسینا سبب اولموشدور.

ایران دئولتی بو دئپرمین گئنیش ضایعه لرینین بیرینجی سوروملوسودور. بونا باخمییاراق باشقا اؤلکه لردن، او جمله دن ترکیه نین خاریخی ایشلر باخانلیغیندان آزربایجاندا دئپرئم بؤلگه سینه کمک چی گؤنده رمک ده بولونموشدورلار.

دئپرئمین یارالتدیغی دهشتلی ایتیریم و گئنیش اینسانی و اقتصادی فاجیعه تورک خالقی نی چتینلی یه و درین اوزونتویه  معروض قویدو.

تورک خالقی نین باشی ساغ اولسون

20120811

Xalqımızın başı sağ olsun

Güney Azərbayanda meydana gələn güclü rixterlə deprem xalqımıza Əhər və Vərzıqan şəhərləri və onlara ayid kəndlərdə gemiş itirimə və zərərlərə varmışdı. İndyə qədər ölənlərin sayı 250 və yaralıların sayı 2000 insandan artıqdır. Həm köməkçilərin bölgəyə gəlmələriə və həmdə İranin rəsmi mediyası bu faciəli xəbərin sürətlə əks etdirilməməsi qınanmıdır.

Depremin güclü olması və kəndlərdə evlərin köhnə və yararsız tikintiləri bu deprimdə geniş insani itirimə və kəndlərin çoxunun məhv olmasına səbəb olmuşdur.

İran devləti bu deprimin geniş zayiələrinin birinci sorumlusudur. Buna baxmıyaraq başqa ölkələrdən, o cümlədən Türkiye,nin xarici işlər baxanlığıdan Azərbaycan,da deprem bölgəsində köməkçi göndərməkdə bulunmuşdurlar.

Depremin yaraltdığı dəhşətli itirim və geniş insani və iqtisadi faciyə türk xalqını çətinliyə və dərin üzüntüyə məəruz qoydu.

Türk xalqının başı sağ olsun.

səmira vidadi

20120811

 

جنگ دوزبان ترکی و فارسی در برنامه های صدا و سیمای جمهوری اسلامی

یونس شاملی

روابط عمومی صدا و سیمای استان آذربایجان شرقی اعلام کرد که به جای پخش برنامه کودک به زبان ترکی آذربایجانی، این برنامه را به زبان فارسی پخش خواهد کرد و بدینوسیله برنامه کودک به زبان آذربایجانی را که اخیرا آغاز به پخش شده بود از برنامه تلویزیونی آذربایجان شرقی حذف کرد.

 

پرسشهای جدی برای علاقمندان به مسئله:

 

آیا سیاست اخیر صدا و سیمای جمهوری اسلام غیر از یک اعلان جنگ علیه زبان ترکی و خلق ترک در ایران نیست؟

 

آیا خصومت و دشمنی جمهوری اسلامی با زبان ترکی و خلق ترک از ماهیت ائنیکی فارسی دولت ایران و تکیه گاه این دولت به

ناسیونالیسم شونیسم فارسی برنمی خیزد؟

 

اگر اوپوزیسیون سیاسی جامعه فارس ایران (که در افواه عامه اپوزیسیون سیاسی ایران!! خوانده میشود) هم در قبال زبان ترکی و خلق ترک در ایران موضع جمهوری اسلامی را داشته باشند، خلق ترک چگونه میتواند از این اسارت استعماری نجات یابد؟

 

واقعا موضع شخصیت ها، گروهها و احزاب سیاسی که خود را سراسری میخوانند در قبال ماهیت فارسی دولت ایران و عملکرد فاشیستی آن در قبال خلقهای غیرفارس در ایران چیست؟

 

واقعا ضدیت دولت ایران در دوره شاه و شیخ با خلقهای غیرفارس در ایران و زبان های آنان ریشه در چه اندیشه ایی دارد؟

 

خشونت رژیم های شاه و امروز جمهوری اسلامی علیه ملتهای غیرفارس در ایران و همراهی بخش عمده اپوزیسیون سیاسی جامعه فارس (احزاب و افراد خود خوانده سراسری)  این کشور را بسوی یک جنگ داخلی تمام عیار می کشاند. به نظرم اپوزیسیون سیاسی فارس (چپ و راست که خود را سراسری میخوانند) بایستی روشن کنند که  راهی را دنبال میکنند که صربها در یوگسلاوی سابق به آن عمل کردند و یا میخواهند با پذیرش حقوق دمکراتیک خلق های غیرفارس (حق ادارهء منطقهء خود و  حق تعیین سرنوشت آنها) از فاجعه انسانی در فردای جمهوری اسلامی جلوگیری کنند؟

 

باید روشن باشد که اگر اپوزیسیون سیاسی فارس (به اصطلاح سراسری) در ایران (یعنی رهبران سیاسی ملت حاکم در اپوزیسیون) راه صربها در یوگسلاوی را در پیش گیرند، در فردای جمهوری اسلامی ممکن است حتی نام ایران از نقشه جغرافیای سیاسی حذف گردد. تجربه ایی که نام "یوگسلاوی" و نام "اتحاد جماهیر شوروی" آن را از سرگذراندند.

 20120811

 

http://tacharaa.wordpress.com/2012/08/09/iran3/

RSS 2.0